Van bergwijn en Fontina tot appels, kastanjes en traditioneel zwart brood: ontdek Valle d’Aosta tijdens een culinaire route langs de smaken van de herfst
Wie Italië zegt, denkt al snel aan pasta, pizza en gelato. Maar in het noordwesten van het land wacht een heel andere culinaire wereld. In Valle d’Aosta komen Italiaanse en alpine tradities samen en zijn lokale producten sterk verbonden met het landschap. Juist in het najaar is er volop te proeven: de druiven worden geoogst, appels en kastanjes komen in het seizoen en in verschillende dorpen staan gastronomische evenementen op de kalender. Voor wie dit najaar nog een culinaire trip zoekt: deze vijf kenmerkende smaken voor Valle d’Aosta mogen niet ontbreken.
Stop 1: Proost op de bergwijnen
We beginnen met een goed glas. In Valle d’Aosta liggen de wijngaarden verspreid over verschillende hoogtes en worden druiven geteeld onder bijzondere omstandigheden. Verschillende wijnhuizen ontvangen bezoekers voor rondleidingen door de wijngaarden en kelders, vaak met een proeverij van lokale wijnen en streekproducten erbij. Zo krijg je meteen de smaak van de regio te pakken.
Wie in oktober langskomt, kan in Donnas nog een stapje verder gaan. Van 1 tot en met 4 oktober 2026 vindt er de Sagra dell’uva plaats, het traditionele druivenfeest. Lokale wijnproducenten komen er samen voor verschillende proeverijen, waaronder een blindproeverij van vier wijnen. Ook een gastronomisch diner met lokale wijnen en een proeverij van wijnen van lokale producenten staan op het programma. Een toast op de herfst dus.
Stop 2: Maak kennis met Fontina, de koning van de regio
Geen culinaire route door Valle d’Aosta zonder Fontina. Deze halfzachte kaas wordt gemaakt van volle koemelk en is sterk verbonden met de bergweiden van de regio. In de zomer grazen de koeien hoog in de bergen, terwijl in de winter hooi uit de dalen wordt gebruikt. Bloemen, kruiden en het water van de bergweiden geven de melk en uiteindelijk ook de kaas haar typische aroma.
Fontina is bovendien niet de enige kaas die je tijdens een rondreis kunt tegenkomen. Ook Fromadzo, een kaas die zowel vers als langer gerijpt wordt gegeten, behoort tot de beschermde streekproducten van Valle d’Aosta. Wie benieuwd is waar al dat lekkers vandaan komt, kan verschillende lokale boerderijen en producenten bezoeken. Een overzicht van producenten die bezoekers ontvangen voor rondleidingen en proeverijen vind je op de website van Valle d’Aosta.
Stop 3: Van appelboomgaard naar herfstmarkt
De herfst brengt niet alleen de wijnoogst met zich mee. Ook appels spelen een belangrijke rol in de gastronomie van Valle d’Aosta. De appel is de meest geteelde fruitsoort van de regio en wordt onder meer verbouwd rond Gressan, Saint-Pierre, Sarre en Villeneuve.
In Gressan wordt deze lokale traditie op 4 oktober uitgebreid gevierd tijdens Fëta di pomme. Verwacht tijdens dit event appels, producten op basis van appel en andere regionale specialiteiten. Wie daarna nog verder wil proeven, kan op zoek naar producten waarin lokale appels worden verwerkt. Van jam en sauzen tot gedroogde appels en appelazijn: de appel duikt hier in heel wat verschillende vormen op.
Stop 4: Proef de hartige kant van de bergen
Kaas en wijn zijn natuurlijk maar een deel van het verhaal. Ook liefhebbers van hartige smaken komen in Valle d’Aosta aan hun trekken. Neem Lard d’Arnad, een zacht en aromatisch product dat wordt bereid met onder meer knoflook, zout, rozemarijn en laurier en wordt bewaard in een handgemaakte kastanjehouten kist. Of proef Jambon de Bosses, een rauwe ham die op 1.600 meter hoogte in Saint-Rhémy-en-Bosses wordt geproduceerd en met bergkruiden wordt gerijpt. Beide zijn beschermde streekproducten en tonen mooi hoe sterk de keuken hier met de bergen verbonden is.
Voor wie graag meerdere specialiteiten op één plek ontdekt, is het Marché au Fort in Bard een aanrader. Op 10 en 11 oktober verzamelen traditionele producten uit de hele Aosta Valley zich in het middeleeuwse dorp. Lokale producenten, streekproducten en het indrukwekkende Fort van Bard: veel meer heb je niet nodig voor een perfecte culinaire herfststop.
Stop 5: Kastanjes en brood voor een gouden finale
We eindigen helemaal in herfstmodus. In Donnas draait van 9 tot en met 12 oktober alles om de kastanje tijdens de Sagra della Castagna. De ster van het feest? De kastanje natuurlijk. Er staat onder meer een traditionele wedstrijd voor het roosteren van kastanjes op het programma met de Castagna d’oro, de gouden kastanje, als inzet.
Een week later is het tijd voor Lo Pan Ner op 17 en 18 oktober. Tijdens dit festival staat het traditionele zwarte brood van Valle d’Aosta centraal. In verschillende dorpen worden historische gemeenschappelijke ovens opnieuw aangestoken en wordt brood van rogge- en tarwemeel volgens traditionele methoden gebakken. Vers brood uit een eeuwenoude oven? Daar mag je ons gerust voor wakker maken.
Een reis die smaakt naar herfst
Van een glas bergwijn tussen de wijngaarden tot Fontina van de bergweiden, van lokale appels tot geroosterde kastanjes en versgebakken zwart brood: in Valle d’Aosta smaakt de herfst behoorlijk goed. Voeg daar lokale producenten, eeuwenoude tradities en gezellige gastronomische evenementen aan toe en je hebt een culinaire route die je door het hele berglandschap voert.
Bereikbaarheid
Ook vanuit België is Valle d’Aosta vlot bereikbaar. Wie met het vliegtuig reist, kan kiezen voor Genève of Turijn en van daaruit met de auto verder. Vanuit Turijn is het ongeveer 98 kilometer naar Aosta en 136 kilometer naar Courmayeur via de A5. De regio is eveneens goed bereikbaar vanuit Genève, onder meer via de Mont Blanc-tunnel.
Liever de roadtrip vanuit België starten? Met de eigen auto rijd je via Frankrijk en de Mont Blanc-tunnel rechtstreeks de Aosta Valley in. Handig voor wie onderweg meteen verschillende wijngaarden, producenten, dorpen en gastronomische evenementen wil meepikken.
Over Valle d’Aosta
Valle d’Aosta is de kleinste regio van Italië, maar biedt een indrukwekkende diversiteit aan landschappen, activiteiten en culturele ervaringen. In het hart van de Alpen, aan de voet van iconische bergtoppen als de Mont Blanc, de Matterhorn en de Gran Paradiso, komen natuur, gastronomie en eeuwenoude tradities samen. De regio staat bekend om haar authentieke bergdorpen, uitstekende lokale keuken en bijzondere mix van Italiaanse, Franse en alpine invloeden.